System Zarządzania Jakością (SZJ)
Szczegółowe wymagania systemu określone przez międzynarodową normę EN ISO 9001:2008 „Systemy zarządzania jakością – Wymagania”. Norma wydana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną w I-wersji w 1994 roku (wtedy z ukierunkowaniem na wymagania zapewnienia jakości wyrobu dla zakładów produkcyjnych) i gruntownie przemodelowana w 2000 roku do wersji EN ISO 9001:2000, zmieniona kosmetycznie do aktualnej obecnie wersji EN ISO 9001:2008 dnia: 15.11.2008 roku, przetłumaczona i wydana w wersji polskiej PN-EN ISO 9001:2009 dnia: 23.02.2009. Obecne jej wymagania można stosować w każdej organizacji niezależnie od jej wielkości i profilu działania, ponieważ dotyczy nie tylko zapewnienia jakości wyrobu ale systemu zarządzania jakością w organizacji.
Norma ukierunkowana jest na zrozumienie i spełnienie wymagań klienta, a więc określonych potrzeb względem wyrobów (gdzie wyrobem jest produkt ale również usługa) przy stosowaniu podejścia procesowego, dostarczanie wyników skuteczności procesów oraz ich ciągłe doskonalenie w oparciu o obiektywne pomiary. Standard ten zaleca nadzorowanie wszystkich zidentyfikowanych procesów organizacji (gdzie procesami są: zakupy, sprzedaż, magazynowanie, produkcja, rekrutacja, szkolenia pracowników, komunikacja wewnętrzna itd.) zgodnie z pętlą Demminga PDCA:
Plan --------------> Do ----------------> Check -----------> Act
zaplanuj wykonaj sprawdź działaj
Do głównych wymagań normy ISO 9001 należą m.in.: wprowadzenie nadzoru nad dokumentacją i zapisami, zaangażowanie kierownictwa w budowanie Systemu Zarządzania Jakością, usystematyzowanie zarządzania zasobami, ustanowienie procesów realizacji wyrobu, dokonywanie systematycznych pomiarów (zadowolenia klienta, wyrobów i procesów).
Wszystkie te wymagania są szczegółowo opisane w przedmiotowej normie i uwzględniają osiem zasad jakości:
- Zorientowanie na klienta (pozycja organizacji na rynku jest zależna od jej klientów).
- Przywództwo (kierownictwo organizacji wypracowuje kierunki jego rozwoju).
- Zaangażowanie ludzi (najcenniejszym dobrem organizacji są ludzie).
- Podejście procesowe (skuteczność i efektywność organizacji zależą w głównej mierze od jakości realizowanych w niej procesów).
- Systemowe podejście do zarządzania (zarządzanie jakością jest traktowane jako zarządzanie wzajemnie ze sobą powiązanymi procesami).
- Ciągłe doskonalenie (stałym celem organizacji jest ciągłe doskonalenie realizowanych w niej procesów).
- Rzeczowe podejście do podejmowania decyzji (podejmowanie decyzji opiera się na analitycznej, logicznej bądź intuicyjnej analizie wszelkich dostępnych danych i informacji).
- Wzajemne korzyści w stosunkach z dostawcami (tworzenie wzajemnie korzystnych stosunków z dostawcami materiałów i usług stanowi dla organizacji gwarancję wysokiej jakości).
Norma ISO 9001 składa się z ośmiu rozdziałów, z czego rozdziały od 4 do 8 zawierają wymagania. W przypadku, gdy organizacja spełnia wszystkie wymagania tej normy może ubiegać się o wydanie stosownego certyfikatu wydawanego przez niezależną jednostkę certyfikującą. Dopuszcza się wyłączenia pewnych wymagań z rozdziału 7 normy ISO 9001, które nie mają wpływu na zdolność organizacji do dostarczenia wyrobu zgodnego z wymaganiami klienta i mających zastosowanie przepisów (np. pkt. 7.3 projektowanie i rozwój oraz pkt. 7.5.2 walidacja procesów produkcji i dostarczania usługi).
Wdrożenie ISO 9001:
- zwiększa wydajność pracy poprzez wyznaczanie poszczególnym pracownikom ich zadań, celów oraz odpowiedzialności
- redukuje koszty poprzez zwiększoną produktywność oraz łatwiejsze i szybsze zidentyfikowanie wad wyrobów
- eliminuje zbędna pracę
- zmniejsza liczbę reklamacji
- eliminuje marnotrawność w procesach produkcyjnych
- daje wiedzę n/t poziomu zadowolenia Państwa klientów